Thứ Hai, ngày 17 tháng 11 năm 2008

Bài thơ tui thích nhất của ông Thanh Thảo


Con Háu lại mè nheo : “Bố ơi bố đọc thơ đi bố !”. “Thơ hay thì trên đời không có nhiều, bài nào thuộc thì bố đọc cho Háu nghe hết rồi”. “Bố đọc lại bài Thử nói về hạnh phúc của Thanh Thảo đi”. Lại phải đọc cho con Háu nghe, dù Háu đã nghe 3 lần rồi. Bài thơ này tui đọc một lần trên Báo Phụ nữ Việt Nam năm 1977, và thuộc lòng luôn. Nhưng nó đã được sáng tác từ năm 1972. Nghe đồn là ông Thanh Thảo cũng bị rầy rà về bài thơ đó. Tui hỏi ông có phải như vậy không, ông bảo : “Không. Hồi chiến tranh nó có được in đâu mà rầy rà. Một đàn anh bảo, bài này hay nhưng buồn quá không in được. Mãi đến sau giải phóng báo Phụ nữ mới in lần đầu tiên, không ai rầy rà gì. Nhưng trước giải phóng anh em vẫn chuyền tay nhau đọc, nên độ phổ cập cũng tương đối”.
Đây chưa hẳn là bài thơ hay nhất của ông Thanh Thảo, nhưng là bài thơ tui thích nhất.


Thanh Thảo

Thử nói về hạnh phúc

I

Nửa đêm tôi choàng dậy
tiếng bom hú rất gần

ba đợt B52

Cái hầm của chúng tôi ngày không nắng mặt trời

đêm không ánh sao
những mùa trăng lướt qua
xa cách

tôi thắp đèn
bốn bên là đất
mỗi lúc bom rung
đất rơi đầy mặt
đất rơi đầy giấc mơ
những giấc mơ chập chờn
bao giờ cũng có khoảng trời xanh vòi vọi
lung linh gương mặt của người thương

II

Những tình yêu thật thường không ồn ào
chúng tôi đều hiểu đất nước đang hồi khốc liệt
chúng tôi hiểu điều ấy bằng mọi giác quan
bằng chén cơm ăn mắm ruốc
bằng giấc ngủ bị cắt ngang cắt dọc
bằng những nắm đất mọc theo đường hành quân

có những thằng con trai mười tám tuổi

chưa từng biết nụ hôn người con gái
chưa từng biết những lo toan phức tạp của đời
câu nói đượm nhiều hơi sách vở
khi nằm xuống
trong đáy mắt vô tư còn đọng một khoảng trời

hạnh phúc nào cho tôi
hạnh phúc nào cho anh
hạnh phúc nào cho chúng ta
hạnh phúc nào cho đất nước

có những thằng con trai mười tám tuổi
nhiều khi cực quá khóc òa
nhiều lúc tức mình chửi bâng quơ
phanh ngực áo và mở trần bản chất
mỉm cười trước những lời lẽ quá to
nhưng nhất định không bao giờ bỏ cuộc

với những thằng con trai mười tám tuổi
đất nước là nhịp tim có thể khác thường
là một làn mây mỏng đến bâng khuâng
là mùi mồ hôi thật thà của lính
đôi khi là một giọng nữ cao nghe từ Hà Nội
hay một bữa cơm rau rừng

chúng tôi không muốn chết vì hư danh
không thể chết vì tiền bạc
chúng tôi lạ xa với những tin tưởng điên cuồng
những liều thân vô ích

đất nước đẹp mênh mang
đất nước thấm tự nhiên đến tận cùng máu thịt
chỉ riêng cho Người
chúng tôi dám chết

III

Đêm nay ai dắt tay nhau vào tiệc cưới
ai thức trắng lội sình
ai trầm ngâm viết những câu thơ thông minh
ai trả nghĩa đời mình bằng máu
máu đỏ thật không ồn ào
máu ướt đẫm thấm vào ngực áo

hạnh phúc nào cho tôi
hạnh phúc nào cho anh
hạnh phúc nào cho chúng ta
hạnh phúc nào cho đất nước

những câu hỏi chưa bao giờ nguôi được
mảnh đất hôm nay bè bạn chúng tôi nằm
nơi máu đổ phải sống bằng thực chất
không ai nỡ lo vun vén riêng mình
khi mộ bạn chính bàn tay anh đắp

nơi cao nhất thử lòng ta yêu đất nước

thử lòng ta chung thuỷ vô tư
nơi vỡ vụn dưới chân bao mảng đêm hèn nhát
những gương mặt ngẩng lên lấp lánh chất người

IV

Cuộc chiến tranh đã đi qua một phần tư thế kỷ
tôi nhớ người con gái xưa tìm chồng
như cơn gió lang thang giữa trời đất mênh mông
nỗi tuyệt vọng khiến tình yêu hoá đá

tôi đã gặp những người con gái
mở đường cho chúng tôi ra trận
qua bóng hòn Vọng Phu

nhiều em chưa tìm được người yêu
đã giáp mặt hàng trăm lần cái chết
hòn núi cô đơn đứng ngàn năm chất ngất
mà hạnh phúc bình thường vẫn quá tầm tay
các em mấy năm bám trụ nơi đây
gánh đá phá bom tải hàng dựng lán
đào sẵn huyệt cho mình khi ngã xuống
mà tình yêu không hoá đá bao giờ

xe chúng tôi qua các em mừng vẫy tay
chắc sau ròn rã tiếng cười
nước mắt sẽ thầm rơi
trên những gương mặt lành màu nắng gió

V

Cuộc chiến tranh đã đi qua một phần tư thế kỷ
từ tiếng khóc oa oa chào đời của anh
đến phút đầu mình thương nhau em khóc
đến một ngày chia ly
đến nhiều tháng năm xa cách
anh sẽ nói với em thế nào về hạnh phúc
mùi thuốc súng bay qua số phận chúng mình

em nói sẽ chờ anh năm năm mười năm
sẽ chờ anh hết cuộc chiến tranh này
dù ngày trở về không nguyên vẹn

buổi chiều dâng vàng rực ngọn cây
những cánh chim mãi bay về một hướng
góc duy nhất trong đời anh yên tĩnh
là em

giữa chúng mình
nỗi nhớ nhau chưa đủ thành hạnh phúc
cái khoảng cách bao giờ cũng thật
nhưng anh tin em sẽ đợi anh về
dù biết đây là những tháng năm dài nhất

nghe gió cồn xao đảo góc rừng khuya
nghĩ đến em đất trời lắng lại
chúng mình sẽ thương nhau như chưa bao giờ thương vậy
nếu bước cuối cùng này
ta bước qua

và em ơi, ngày sum họp ngày mai
giữa chúng mình
còn tên những bạn bè ngã xuống
những người hay mơ mộng
tha thiết yêu và muốn làm được chút gì
cho em
cho anh
cho đất nước

đôi tay họ
đôi bàn tay trong sạch
đã vùi sâu trong đất
sẽ vươn giữa hai ta như những nhành cây
những nhành cây ôm chặt cuộc đời này
giữ cho những người yêu tròn hạnh phúc.

1972

3 nhận xét:

  1. Xin được nhấn mạnh những câu này:

    chúng tôi không muốn chết vì hư danh
    không thể chết vì tiền bạc
    chúng tôi lạ xa với những tin tưởng điên cuồng
    những liều thân vô ích

    đất nước đẹp mênh mang
    đất nước thấm tự nhiên đến tận cùng máu thịt
    chỉ riêng cho Người
    chúng tôi dám chết

    để chia sẻ một sự đồng cảm.

    Trả lờiXóa
  2. Happy&Crazy Mama Cat14:01 Ngày 18 tháng 11 năm 2008

    đất nước đẹp mênh mang
    đất nước thấm tự nhiên đến tận cùng máu thịt
    chỉ riêng cho Người
    chúng tôi dám chết

    Trả lờiXóa
  3. Những tình yêu thật thường không ồn ào...
    máu đỏ thật không ồn ào
    máu ướt đẫm thấm vào ngực áo
    --> tự nhiên thấy mấy câu này hay hay

    Trả lờiXóa