Thứ Sáu, 2 tháng 1, 2009

Lời mẹ dặn

Phùng Quán


Bỗng dưng tui nhẩm lại bài "Lời mẹ dặn". Bài thơ này đã đăng ở Hà Nội năm 1957, một thời gian dài sau đó nó không được in lại. Mãi cho đến sau khi đất nước ĐỔI MỚI, nó mới được in một cách hợp pháp trong các tuyển tập văn thơ Phùng Quán.


Tôi mồ côi cha năm hai tuổi
Mẹ tôi thương con không lấy chồng
Trồng dâu, nuôi tằm, dệt vải
Nuôi tôi đến ngày lớn khôn.

Hai mươi năm qua tôi vẫn nhớ
Ngày ấy tôi mới lên năm
Có lần tôi nói dối mẹ
Hôm sau tưởng phải ăn đòn.
Nhưng không, mẹ tôi chỉ buồn
Ôm tôi hôn lên mái tóc
- Con ơi, trước khi nhắm mắt
Cha con dặn con suốt đời
Phải làm một người chân thật.

- Mẹ ơi, chân thật là gì?
Mẹ tôi hôn lên đôi mắt
- Con ơi, một người chân thật
Thấy vui muốn cười cứ cười
Thấy buồn muốn khóc là khóc.
Yêu ai cứ bảo là yêu
Ghét ai cứ bảo là ghét
Dù ai ngon ngọt nuông chiều
Cũng không nói yêu thành ghét
Dù ai cầm dao dọa giết
Cũng không nói ghét thành yêu.

Từ đấy người lớn hỏi tôi
- Bé ơi, bé yêu ai nhất?
Nhớ lời mẹ tôi trả lời:
- Bé yêu những người chân thật.
Người lớn nhìn tôi không tin
Cho tôi là con vẹt nhỏ.
Nhưng không! Những lời dặn đó
In vào trí óc của tôi
Như trang giấy trắng tuyệt vời
In lên vết son đỏ chói.

Năm nay tôi hai mươi lăm tuổi
Đứa bé mồ côi thành nhà văn
Nhưng lời mẹ dặn thuở lên năm
Vẫn nguyên vẹn màu son chói đỏ.

Người làm xiếc đi dây rất khó
Nhưng chưa khó bằng làm nhà văn
Đi trọn đời trên con đường chân thật.

Yêu ai cứ bảo là yêu
Ghét ai cứ bảo là ghét
Dù ai ngon ngọt nuông chiều
Cũng không nói yêu thành ghét
Dù ai cầm dao dọa giết
Cũng không nói ghét thành yêu.

Tôi muốn làm nhà văn chân thật
Chân thật trọn đời
Đường mật công danh không làm ngọt được lưỡi tôi
Sét nổ trên đầu không xô tôi ngã
Bút giấy tôi ai cướp giật đi
Tôi sẽ dùng dao viết văn trên đá.


4 nhận xét:

  1. Tôi đọc sách tâm lý trẻ em thấy ông Hồ Ngọc Đại viết rằng tính cách của trẻ em hình thành cơ bản trong độ tuổi từ 4 đến 6. Sau đó thì về cơ bản trẻ em chỉ có thể học kiến thức hay trau dồi kỹ năng, chứ tính cách thì hầu như không thay đổi được nữa. [trừ khi gặp được những người bạn người thầy thật lớn hay vấp phải những biến cố đặc biệt trong cuộc sống]. Leo Tolstoy nói rằng sau này ông có cái gì trong tính cách thì ông đã có nó từ khi 5 tuổi.

    Đọc “Vấn đề con người và chủ nghĩa lý luận không có con người” của Trần Đức Thảo cũng thấy ông nói trẻ em sau 5 tuổi thì tâm hồn, tính cách đã được hình thành xong xuôi, hầu như không thể thay đổi được nữa.

    Cho hay giáo dục gia đình và giáo dục mầm non có vai trò cực kỳ quan trọng trong hình thành tâm lý trẻ em và do đó mà là tâm lý và văn hóa của dân tộc.

    Trả lờiXóa
  2. Đọc lại bài thơ này càng tin rằng minh bạch và trung thực là thái độ cần thiết đối với cuộc đời.

    Trả lờiXóa
  3. Cảm ơn anh về bài thơ rất hay của Phùng Quán. Lần đầu tiên mình được đọc.

    Nhiều điều để suy nghĩ...

    Trả lờiXóa
  4. Tôi cũng đã giới thiệu lại bài thơ này từ ngày mới viết blog Yahoo. Còn bài "Chống tham ô lãng phí" của PQ thì không được đầy đủ vì thiếu vài câu nguyên bản.
    Cám ơn HHV.

    Trả lờiXóa