Thứ Hai, 23 tháng 2, 2009

Báo chí "bầy đàn" (2)


Tôi không có ý định chê bai cách làm báo phương Tây (Âu-Mỹ). Công nghệ làm báo, tính chuyên nghiệp của những người làm báo, truyền thống báo chí của họ khiến chúng ta kính nể. Nhưng “bầy đàn” nhất cũng là báo chí phương Tây. Một hãng tin lớn đưa cái gì thì lập tức cái đó đồng loạt xuất hiện trên các phương tiện truyền thông lớn nhỏ. Sự giả dối nếu được lan truyền đồng loạt, cấp tập, xuất phát từ một hãng tin danh giá thì nó lập tức biến thành “sự thật”.


Điển hình là “Sự kiện Vịnh Bắc bộ”. Đó là "sự kiện" do chính quyền Johnson ngụy tạo, bịa đặt ra việc Hải quân Bắc Việt tấn công tàu chiến Mỹ USS Maddox (DD-731) tại hải phận quốc tế đêm 4-8-1964, lấy cớ đó để thuyết phục Quốc Hội Mỹ ra Nghị quyết cho phép leo thang chiến tranh Việt Nam (mở rộng hoạt động quân sự ở miền Nam và tấn công miền Bắc). Báo chí Mỹ, đầu tiên là các tờ báo lớn, tiếp đó là một loạt đài lớn báo nhỏ, đều khẳng định việc “tấn công” này là có thật. Sự vô trách nhiệm của báo chí Mỹ đã tiếp tay cho chiến tranh, góp phần giết chết hàng triệu người Việt Nam và 58 ngàn binh lính Mỹ. Đây là điển hình của báo chí “bầy đàn” ăn theo nói leo. Một số nhà nghiên cứu Hoa Kỳ cho rằng, nếu báo chí Mỹ có thái độ khách quan và biết đặt ra những nghi vấn khi đưa tin thì chưa chắc Quốc Hội Mỹ đã thông qua Nghị quyết cho phép mở rộng chiến tranh.


Và cũng chính người Mỹ đã “làm rõ” sự thật về “Sự kiện Vịnh Bắc bộ” từ rất lâu. Mới đây nhất, Hoa Kỳ lại công bố tài liệu mật khẳng định rõ ràng “Sự kiện Vịnh Bắc bộ” chỉ là sự bịa đặt. Báo chí Mỹ đồng loạt đưa tin.


Nhìn lại sự kiện này, nhiều nhà nghiên cứu Mỹ cho rằng hồi năm 1964 không phải các nhà báo không có những “thông tin khác”, vấn đề là những thông tin đó không hề được đăng. Nhà văn Mỹ Mark Twain nói một câu rất hay : “Lời nói dối có thể đi nửa vòng trái đất trước khi sự thật xỏ chân vào giày”. Trong trường hợp này, lời nói dối đã “phủ sóng” gây bao đau thương chết chóc, còn sự thật thì không thể “xỏ chân vào giày” được.


Điều lạ lùng là sau khi báo chí Mỹ đồng loạt công bố sự giả dối của “Sự kiện Vịnh Bắc bộ” thì báo chí Việt Nam đầu năm ngoái lại đồng loạt đăng theo, coi như một phát hiện mới. Đăng theo thì cũng được, nhưng đối với người Việt Nam, dù báo chí Mỹ có công bố tài liệu hay không thì ai cũng biết đó là sự bịa đặt rồi, có gì là mới đâu.


Xem ra trong cách thông tin, báo chí Việt Nam vẫn chưa thoát khỏi tâm lý nhược tiểu.


Bài liên quan :

Báo chí "bầy đàn" (1)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét