Đây là bài viết của con Háu, đăng trên mục "Thư 0 giờ "của một website mới toanh mang tên bee.net.vn. Xin được đăng lại trên Blog này.
Tôi thường hay mơ mộng về những điểm 0. “Bằng không”, “về không”, “thành không” lại là chuyện khác; còn bản thân chữ “không”, đối với tôi, là vô cùng kỳ vĩ.
Không kể tới con số 0 ra đời ở Ấn Độ, làm nên khoa học. Không kể tới “sắc không” làm nền tảng tư duy để sống qua một cuộc đời mà không tiếc nuối. Những cái “không” đó, tôi càng ngẫm mới càng thấy mê ly (mà biết, còn mê ly là chưa thấu đạt!). Có vài cái “không” mà tôi cảm thấy được, tuyệt đối.
Một lần trên mỏm núi ở Sierra Nevada, trước mặt là chốn người xe, thoắt quay lại – một khoảng không. Không thềm, không núi, không mây. Không gì hết. Dù có. Tôi suýt chết ngợp vì cái trống không đó trong một thoáng. Đó là một trong những khoảnh khắc làm tôi kinh sợ nhất đồng thời thăng hoa nhất. Chắc nó giống như là tự do.
Trong thời gian thì mỗi năm có phút Giao thừa đó, ai mà không cảm nhận được cái “không”? Một ngày, cũng có một điểm mà mọi thứ đều được cài đặt lại. Đó là lúc 0 giờ. 0 giờ là phút riêng tư nhất. Một mình với mình thôi. Dụng chiêu dụng võ ở đâu giờ này cũng thành vô chiêu. Tôi thường thích dùng lúc 0 giờ để đọc.
Tôi đọc “Thấy Phật” của ông Cao Huy Thuần. Trong đó ông có nói về cái thềm. Thềm là ranh giới, nhưng mà phải bước lên, chứ không phải là bước qua. Thềm nhà, thềm núi, rồi thềm năm mới. “Trước thềm năm mới, kính chào…”… - vẫn là cái cụ thể. Ông còn bàn đến cái thềm, mà từ đó, một đứa con trai trở thành đàn ông, một đứa con gái trở nên đàn bà trước Trời đất.
“Trong những câu chuyện thần tiên hay nhất của nhân loại, có cô con gái không muốn hồi hộp chờ đợi lâu, mà cũng chẳng thích từ giã vội thế giới thơ ngây, bèn ngủ một giấc thật dài cho đến khi hoàng tử đẹp trai nhất đời từ xa đến, quỳ xuống kính cẩn nhẹ hôn một cái hôn phớt hào hoa trên trán. Năm nào kẻ viết bài này cũng thấy một hoàng tử đến hôn một cô gái như thế - nụ hôn ấm của nắng đầu xuân đánh thức hoa lá thiên nhiên ngủ suốt mùa đông" *. Mê ly quá! Cái khắc 0 đó lặp lại, và vẫn là duy nhất.
Xung quanh cái điểm 0 này, tôi thấy mở ra một vùng bao la, tha hồ mà tản mạn. Nhưng chị Bee lúc đặt bài này, bảo: 800 chữ! Anh Bee thì bảo, cứ viết như viết blog. Thế thì tôi nói ngay vào cái mà tôi đang đọc và thấy lý thú nhất đây: Cái thềm đạo đức của Thúy Kiều. Ôi! Xin phép tác giả cho tôi được trích thêm 1 đoạn nữa: “Ban đêm, nhảy rào vào đàn cho tình nhân nghe, nàng Thúy có thể làm cho chàng Kim nghĩ lầm rằng người đẹp đã bước qua không gian đạo đức để bước vào thế giới của Ái thần. Nàng đã xóa thềm, việc gì chàng không xóa?" *. Nhưng thềm của nàng cao tót vời, là do nàng tự đặt ra cho mình. Nàng cư xử với cuộc đời trong hệ quy chiếu đó.
Biết bao nhiêu là cái hiểu nhầm “vậy mà không phải vậy” đã xảy ra khi người với người va chạm với nhau trong những chuyển động bất tận. Những hệ quy chiếu với điểm 0 cách xa nhau không dễ tìm được tiếng nói chung, cũng chẳng dễ “bắt được sóng” của nhau. Thế là sinh ra cô độc, sinh ra huyênh hoang, sinh ra bầy đàn hay xuất chúng. Sinh ra sự trong sáng và sinh ra cả thô lậu… Chỉ là do tương quan giữa những điểm 0 ấy mà thôi. Trên đời, con người sinh ra vốn đã không bình đẳng về thể chất. Lại thêm cái khác này nữa trong tư chất, làm sao mà bình đẳng! (Nhưng đây cũng lại là 1 chuyện khác mất rồi).
Và tôi cũng cố noi theo thời thượng một chút. Giờ người ta đang đánh giá lại các hệ quy chiếu để đo nền kinh tế, sự phát triển của một quốc gia, mức độ hạnh phúc của con người. Những tham số cũ đã lạc hậu rồi. Vậy chia lớp người trong xã hội theo sở hữu (giai cấp), theo tri thức,… cũng không còn hiệu nghiệm nữa. Sao chưa ai chia lớp người ra theo cấp bậc điểm 0 của thềm đạo đức nhỉ?
0 giờ, là lúc điểm “không” vươn xa, đi tìm tri âm tri kỷ. Nên tôi quá thích thú với cái tên chuyên mục này: “Thư 0 giờ”. Ước gì anh Bee chị Bee tạo được một trang Bee mà nhiều người tham gia cùng có chung tiếng nói (dù nhiều ở đây, không phải cứ là nhiều!).
CON HÁU
______________
* Cao Huy Thuần, “Thấy Phật” – Trước thềm, trang 41, 44, NXB Tri thức, 2009.
Bài đăng
8 comments: