Hiển thị các bài đăng có nhãn Tôn vinh loài chó. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Tôn vinh loài chó. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Ba, 6 tháng 1, 2009

Tôn vinh loài chó



Mãi chìm đắm trong những chuyện lung tung của thế sự, tôi quên bẵng một sự kiện quan trọng diễn ra ngày 27 – 28.12.2008 vừa rồi : SAIGON DOGSHOW 2008, một “lễ hội chó” đầu tiên sau khi Hiệp hội chó giống Việt Nam ra đời. Người chủ xướng sự kiện đó là “Người nuôi chó số 1 Sài Gòn” Nguyễn Văn Lãng.


Sự ra đời của “Hiệp hội chó” và “Dogshow” đánh dấu sự thay đổi một thái độ mang tính cộng đồng của người Việt Nam đối với loài chó. Đó là loài đáng được tôn vinh, đáng để cho loài người học tập. Tôi có gặp nhiều anh trong Hiệp hội nhưng rất tiếc là không đến chiêm ngưỡng được những chú chó trong cái lễ hội thú vị đó, chỉ nghe ông Lãng kể lại thôi.


Tôi có may mắn được quen thân với hai người gắn bó đặc biệt với chó là tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn và ông Nguyễn Văn Lãng. Nói thật là chính hai ông đã khai sáng đầu óc tôi, mở cửa tâm hồn tôi, giúp tôi hiểu biết và yêu thương loài chó, dù hơn hai mươi năm trước khi theo dõi số phận của con chó đáng thương và đáng kính trọng trong cuốn sách “Con Bim trắng tai đen” của nhà văn Nga Gavriil Troyepolsky tôi đã không cầm được nước mắt.


Ai tốt với chó là người tốt, ai xấu với chó là người xấu – ông Gavriil Troyepolsky, ông Ẩn và ông Lãng đã dạy tôi điều đó.


Xin trích lại đây một số đoạn có liên quan đến con chó trong hai thiên ký sự tôi viết về Phạm Xuân Ẩn và Nguyễn Văn Lãng. Những chuyện này tôi viết đã lâu rồi, hồi đó viết ngày nào đăng ngày đó nên không tránh khỏi sơ sài về chi tiết. Giờ tôi có nhiều thông tin hơn, nghiền ngẫm kỹ hơn, sắp tới khi viết về hai ông chắc chắn tôi sẽ viết kỹ hơn, "hoành tráng" hơn về những con chó.


Triết lý về con chó


Khi nói hoặc khi viết về Phạm Xuân Ẩn, không ai không nhắc đến những con chó của ông. Ngày xưa, ông lái chiếc xe hơi hiệu Renault đi khắp nơi, bao giờ cũng có con chó đi cùng. Ông Mười Nho nhớ lại : “Hai Trung làm việc cực lắm. Khi có tài liệu phải đem vào phòng vệ sinh, đóng cửa lại, mở đèn 1000 W lên chụp, có con chó canh bên ngoài. Chó của Hai Trung rất tinh, hễ nghe có tiếng động gì là lạ là nó báo động cho giả ngay, mà chỉ bằng cách rít lên khe khẻ thôi, con chó khôn ghê lắm”. Còn ông Tư Cang, khi kể lại chuyện hồi 1965, 1966, vẫn còn trầm trồ : “Giả ngồi với tôi trong nhà hàng Victory, con chó berger nằm dưới gầm bàn. Ai mà tấn công chúng tôi chắc bị chó của giả cắn chết. Giả đứng dậy đi lại quày, con chó đi theo, giả nói một câu tiếng Pháp, con chó đứng lại liền. Nghĩ lại thấy cũng tức cười, chó mà cũng biết nghe tiếng Pháp”. Ông Ẩn thường vào các nhà hàng Givral, Continental..., nơi các chính khác và giới báo chí ngồi đàm luận đủ thứ chuyện thời sự. Những lúc ấy, nếu ông bảo con chó ngồi trên xe thì nó ngồi trên xe, nếu ông bảo vào thì nó vào nằm yên lặng dưới gầm bàn đợi lệnh. Đi chúc tết các quan chức, ông cũng thường dẫn con berger của mình theo. Các nhà báo nước ngoài sau giải phóng trở lại Việt Nam viết về ông Ẩn hầu như ai cũng nhắc đến những con chó của ông.


Nhà báo Cung Văn quen biết với ông Ẩn từ trước giải phóng, là người ngày xưa thường chứng kiến cảnh ông Ẩn dắt chó đến nhà hàng Givral, nay vẫn còn giữ nhiều ấn tượng về những con chó của ông Ẩn. Đến nỗi, ông Cung Văn kể : “Cách đây mấy năm, ngồi lại với ông Ẩn tại nhà hàng này, tôi có đưa cho ông tấm danh thiếp của tôi, tấm danh thiếp màu xanh sẫm có in logo riêng của tôi. Ông Ẩn nói : Chà, danh thiếp của ông đẹp quá ! Ổng nhờ tôi thiết kế cho ổng một cái. Tôi buộc miệng đề nghị : Lấy cái đầu con chó làm logo nhé ? Ông Ẩn đồng ý ngay”. Để “khoe” tấm danh thiếp đó, ông Cung Văn dẫn tôi về nhà, lấy cái danh thiếp của ông Ẩn đưa cho tôi, đúng là có cái đầu con chó. Ông Cung Văn nói tiếp : “Về nhà tôi mới giật mình, không biết mình làm như vậy có xúc phạm đến ổng không, nhưng khi đưa danh thiếp, ông Ẩn rất vui vẻ”. Tôi hỏi ông Cung Văn : “Quen ông Ẩn hồi đó, có bao giờ ông thoáng nghĩ rằng ông Ẩn có thể là cộng sản không ?”. “Không bao giờ. Một thời gian sau giải phóng tôi mới biết điều đó”. Ông Cung Văn kết luận : “Con chó chính là “lính” bảo vệ, vừa là thứ ngụy trang cho ông Ẩn. Chỉ có sang như Tây mới có những con chó ngon đó, Việt cộng nào dám làm như vậy!”.


Nhìn những con chó của ông Ẩn, mỗi người nghĩ theo một cách. Còn ông Ẩn thì ngoài những cách giống như người khác nghĩ, ông còn có những lý do riêng. Từ nhỏ tới lớn ông Ẩn luôn nuôi ba con vật. Con thứ nhứt là con chim. Ông nói : “Chim thì luôn bay nhảy, trừ những lúc nó ăn, nó ngủ. Nó khuyên anh nên bay nhảy, nên làm việc, đừng nằm yên một chỗ”. Con thứ hai là con cá : “Con cá không nói, nó dạy anh biết im lặng, trước khi nói phải suy nghĩ thật kỹ”. Con người ta thích nuôi chim nuôi cá hoặc là lúc còn thơ bé, hoặc khi về già, nhưng ông Ẩn thì cả đời như vậy. Đang ngồi với chúng tôi trong nhà, trời bỗng mưa – mưa nhỏ thôi, ông đã vội ra ngoài sân mang hai cái lồng chim vào trong nhà, ông sợ chúng bị nhiễm lạnh. Hết mưa ông lại mang ra. Ông nuôi chim, nuôi cá như một đứa trẻ, hoàn toàn không giống như một ông già nhàn rỗi vui thú điền viên. Con thứ ba là con chó. “Con có thể chê cha mẹ khó, chứ chó không bao giờ chê chủ nghèo. Anh nghèo gì thì nghèo nhưng con chó của anh vẫn đi theo anh. Con chó dạy anh sự trung thành, anh làm ở cơ quan nào cũng vậy, anh chơi với bạn anh cũng vậy, anh đối xử với cấp trên cũng vậy...”, ông Ẩn nói, một cách tự nhiên, hoàn toàn không có hàm ý đem chuyện đó ra để nhắc nhở ai.


Lòng trung thành là thuộc tính của các bậc chính nhân quân tử, cổ kim đông tây đều vậy. Quá khứ là vậy mà tương lai cũng là vậy.


(Trích ký sự Tướng tình báo chiến lược, kỳ 46,

đăng trên Thanh Niên, 2002)


Mua con “cọp” của Phạm Xuân Ẩn


Trong thiên ký sự về tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn, tôi có viết một chương Triết lý về con chó. Rất tiếc lúc đó tôi chưa biết ông Nguyễn Văn Lãng. Đó là một khiếm khuyết lớn. Mãi sau này tôi mới gặp ông, và khi nghe ông nói ông đã từng giao du với ông Ẩn và biết rất rõ những con chó của ông Ẩn, tôi lập tức bị ông cuốn hút. Xin thú thật, khi "sưu tập" được ông già này, mục đích ban đầu của tôi là khai thác những chuyện liên quan đến những con chó của Phạm Xuân Ẩn thôi, nhưng càng tiếp xúc với ông tôi càng bị những niềm say mê và sự ngông cuồng của ông chinh phục, đến mức không thể không viết một thiên ký sự riêng về ông.


Lần đầu tiên gặp ông, ông "khoe" với tôi là ông quen với ông Ẩn từ đầu những năm 60. "Sự quen biết bắt đầu từ một con chó ?", tôi hỏi và đoán chắc là như vậy. Ông kể, người lái máy bay cho ông Ngô Đình Diệm, tên là Phillip, có mang về Sài Gòn 4 con chó - 2 con vện, 2 con vàng. Đó là những con chó boxer đầu tiên ở Việt Nam. Trong 4 con chó đó, có một con chó đực rằn ri là đặc sắc nhất, Phillip bán cho ông Chín "họa đồ" ở tòa đô chính. Còn 3 con - 1 đực, 2 cái - bán cho ông chủ lò bánh mì Văn Lang. Khi chó của ông Văn Lang đẻ ra lứa đầu tiên, Phạm Xuân Ẩn mua 1 con, giá 10 ngàn đồng (tiền Sài Gòn lúc đó, tương đương với khoảng 5 lượng vàng). Ông Ẩn đặt tên cho con chó là CỌP. "Khi con CỌP được 10 tháng tuổi, ông Ẩn bán lại cho tôi, đúng giá gốc 10 ngàn", ông kể tiếp. "Vì sao ông Ẩn bán con chó đó cho ông, lại bán với giá gốc ?". "Sau này tôi mới biết, ông Ẩn chê con chó bị défaut, răng nó bị hô. Cái ông Ẩn đó sành chó lắm. Biết được việc đó, tôi ức lắm. Tôi mà chơi thứ défaut đó sao được ! Tôi mang con CỌP cho không thiếu tá Hòa (Hòa chột) ở tiểu khu Gia Định, anh ta cũng là người mê chó. Hồi đó mà biếu một con chó quý là quan trọng lắm, anh cho người ta một con chó là anh muốn gì cũng được".


Tức vì mua con chó bị défaut của Phạm Xuân Ẩn, ông Lãng quyết mua cho bằng được con chó đực đặc sắc mà Phillip đã bán cho ông Chín "họa đồ". Ông đến gặp ông Chín, lúc đó ở 84 Bà Huyện Thanh Quan, cư xá Tây. Ông Chín nhìn ông bằng nửa con mắt: "Cậu muốn lấy con chó đó à? Nếu muốn thì đổi cho tôi một chiếc dauphine đi". Ông lạnh người, dauphine, chính là xe hơi Renault 4 CV đời mới nhất, giá 360 ngàn đồng, là cả một gia tài lúc đó. Nhưng ông không ngần ngại, chung luôn 360 ngàn để sở hữu con boxer danh tiếng nhất. Tôi thắc mắc: "Giá gốc con chó đó ông Phillip bán cho ông Chín "họa đồ" là bao nhiêu ông biết không ?". Ông cười: "Không biết được, ông ta hô một chiếc dauphine thì nó là một chiếc dauphine, những chuyện khác miễn hỏi".


Con boxer của ông lừng lẫy đến mức những con chó cái của các "đại gia" ở Sài Gòn phải đến nhà ông "xếp hàng" để lấy giống. Nó "nhảy" một lần, ông lấy 7 lượng vàng, sau này "đông khách" quá, ông giảm xuống còn 5 lượng. Con boxer lừng lẫy chưa hẳn vì giá trị thật của nó, nó lừng lẫy là do sự ngông cuồng của người chơi. Ông bảo: "Hồi ấy chơi là như vậy đó. Chỉ cần lấy được cái tiếng. Có tiếng là có tất cả".


Sài Gòn hồi đó hễ có nhà lầu, có xe hơi thì nhất thiết phải có berger. Berger không phải để giữ nhà mà chủ yếu là để... khoe sang. Cho nên chó càng đắt tiền, càng thời thượng. Ông không kinh doanh chó, nhưng phần nhiều những người muốn có chó sang phải đến gặp ông, ông "hô" bao nhiêu nghĩa là giá của nó bấy nhiêu.


Một lần, viên Chánh sở Kiểm nã quan thuế toàn quốc (của chính quyền Sài Gòn cũ) thích chơi chó lạ từ bên Tây, ông ta đến gặp ông để nhờ mua một con. Ông Lãng mở tạp chí Dog World (là tạp chí chuyên về chó mà ông đặt mua thường xuyên) chỉ cho ông ta con Miracle, trong tạp chí ghi giá 2.000 USD. Ông ta đồng ý mua với giá 4.000 USD và móc tiền đưa ngay cho ông Lãng. Ông Lãng gọi điện cho người anh ruột ở Mỹ đặt mua con chó đó, hơn 1 ngày sau con chó được đưa về Sài Gòn với chi phí vận chuyển khoảng 300 USD. Viên chánh sở biết rõ giá cả nhưng không hề tiếc tiền.


Khi Sài Gòn chiếu phim Khuyển tặc của Hồng Kông, một viên đại tá đến gặp ông, nói: "Tau muốn có một con chó trong Khuyển tặc". Chó trong phim là giống Doberman, ở Việt Nam rất hiếm, cả Sài Gòn chỉ có vài con. Ông Lãng có một con, con đó từ quân đội Mỹ thải ra ông mua được. "Lâu lâu họ lại đem bán đấu giá một, hai con, giá rất rẻ, chừng 50 -70 USD thôi. Tuy bị quân đội thải, nhưng những con chó đó vẫn rất tốt. Một con chó sợ tiếng súng hoặc chấp hành không nghiêm mệnh lệnh là đã bị thải khỏi đội quân khuyển rồi, những khiếm khuyết đó hoàn toàn không làm cho con chó bị mất giá trị trong mục đích dân sự". Ông nói với viên đại tá: "Con này rất hiếm, độc nhất vô nhị ở Sài Gòn. Tôi lấy ông 5 ngàn USD". Viên đại tá: "5 ngàn mắc quá, tôi nghe con đó giá cùng lắm là 2 hoặc 3 ngàn". Ông Lãng: "Nếu vậy đại tá đi mua chỗ khác". Hôm sau, viên đại tá mang đến đủ 5 ngàn USD để lấy con chó.


Ông bảo do ông mua mấy con chó đắt giá nổi tiếng, nên ông đã bán được mấy trăm con cũng đắt giá nổi tiếng. "Giá trị của con chó nằm trong giá tiền của nó. Cũng con chó đó, nếu anh bán 10 lượng vàng thì nó là con chó thường, nhưng nếu anh bán 100 lượng thì nó là con chó danh tiếng. Nhưng mình phải là ai thì mới nói được 100 lượng chứ...", ông đúc kết, dường như đó là một phương châm, nghe rất đúng, rất hấp dẫn, nhưng chắc chắn là không dễ đem ra áp dụng.



Dắt không con chó của Nguyễn Cao Kỳ


Trong cái "nghề" này, ông Lãng rất biết người biết ta. Ông bảo, đối với chó nhỏ, nhỏ nhất là loại chó chihuahua, là loại chó "bỏ túi", xuất xứ từ Mexico, khoảng nửa cân một con, ông không chuyên. "Chuyên" về loại chó đó ở Sài Gòn có hai người, người thứ nhất là ông Lạc Cung, người Hoa, người thứ hai là một ông thầy giáo, cũng là người Hoa mà ông quên tên. Những con chihuahua đầu tiên là do hai ông này đem từ Mỹ về. "Giống chó đó được gầy ra ở Việt Nam là từ hai ông đó. Giá những con chó đó cũng rất đắt, 1 con chó con mấy ông đó bán tới 1.000 USD. Còn tôi thì số 1 về chó bự", ông Lãng phân minh.


Boxer (mà ông Lãng có một con danh tiếng) thực ra không phải là chó thuần chủng. Nó là giống chó "nhân tạo". Người ta đã lai tạo ra nó, kết hợp giữa hai giống chó bas rouge và bulldog. Bas rouge có dáng gần giống berger, mỏ dài nhưng lông ngắn màu đen, quanh mõm và dưới chân có màu hung đỏ. Đó là giống chó thân cao, rất lanh lẹ và khá dữ. Còn bulldog là giống chó đầu bự, miệng xệ, tai to luôn luôn cụp, hai chân luôn luôn khuỳnh ra như võ sĩ. Bulldog đặc biệt dữ dằn, đã cắn là "dính chặt không nhả", nhưng nó có nhược điểm là lùn quá. Được lai tạo và trải qua một quá trình chọn lọc nhiều đời, giống chó boxer "kế thừa" được những ưu điểm và khắc phục được những nhược điểm của hai giống chó bas rouge và bulldog. Chó boxer tính đằm, không dữ dằn như hai giống kia (tuy trong nhiều trường hợp nó vẫn là con chó dữ), đặc biệt nó rất thân thiện với trẻ em, nên được nhiều người ưa chuộng để chống bắt cóc con trẻ. Để giữ được những ưu điểm của boxer, các nhà khuyển học lưu ý rằng, thỉnh thoảng chó boxer sinh ra những con chó con màu trắng hoặc đen tuyền (boxer chỉ có màu vàng hoặc vện), khi phát hiện có những con chó con như vậy dứt khoát phải giết đi, nếu không sau này những con chó đó sẽ tiếp tục lai tạo lung tung làm hỏng giống.


Tuy nhiên, bulldog vẫn đặc biệt quý hiếm, giá cả thường đắt ít nhất là gấp đôi chó boxer, bởi giống chó này rất ít sinh sản. Thời điểm mà ông Lãng có con boxer danh tiếng nói trên, ở Việt Nam chưa có con bulldog nào. Người đầu tiên có một con bulldog là ông Nguyễn Cao Kỳ (Phó tổng thống chế độ Sài Gòn cũ).


Ông Kỳ là người rất thích chó. Một người nào đó đã tặng ông Kỳ con bulldog, dĩ nhiên là ông ta rất khoái. Nhưng con bulldog đó cực kỳ hung dữ, ai đến gần cũng bị nó cắn. Người ta đồn rằng một lần ông Kỳ kêu lính dắt con chó đó lại gần, ông ta đã bị nó "đốp" một miếng. Ông ta chửi: "Đồ chó mất dạy" và nhắn với chú ruột của mình là cụ Đễ, nói với cụ Đễ rằng: "Chú nói thằng nào dám lại gần được con chó, tôi cho nó dắt luôn". Ông Đễ là bác sĩ thú y, rất thân với Phạm Xuân Ẩn. Trước đó, qua ông Ẩn, ông Lãng cũng có quen biết với ông Đễ.


Chuyện ông Nguyễn Cao Kỳ có con bulldog bất kham ông Ẩn biết rất rõ. Ông Ẩn có kể cho ông Lãng nghe chuyện ông Kỳ sẵn sàng cho chó. Ông Lãng đến gặp cụ Đễ, nói rằng mình có thể khuất phục được con chó đó. Cụ Đễ đưa ông đến nhà Nguyễn Cao Kỳ, đến thẳng chuồng chó. Ông kể: "Khi thấy tôi tiến lại gần hàng rào, con chó sủa dữ dội. Tôi tiến gần hơn, nó sủa dịu lại. Tôi tiến gần hơn nữa, nó vừa sủa vừa ngoắc đuôi. Tiến sát, nó chỉ ngoắc đuôi thân thiện. Tôi dắt luôn về. Mấy thằng lính nhìn tôi trố mắt".


Thấy tôi cũng trố mắt, ông Lãng cười: "Bí quyết đó rất đơn giản". Và ông thong thả giải thích: "Khi con chó cái động đực, chỗ đó của nó tiết ra một chất mà tất cả những con chó đực đều đánh hơi được. Khi động đực đến ngày thứ 9 thì chó đực cả xóm kéo đến "xếp hàng" trước cửa. Ngày thứ 9, chất đó tiết ra đậm nhất. Tôi lấy khăn mùi xoa thấm một tí, bôi lên ống quần. Vì cái mũi của chó thính gấp 10.000 lần mũi của người, nên cái quần đó dù giặt đi giặt lại nhiều lần, vẫn còn quyến rũ đối với chó đực. Tôi mặc cái quần đó đến nhà ông Kỳ...". Dĩ nhiên ông Nguyễn Cao Kỳ cũng ngạc nhiên không kém, ông ta không thể biết được con người này có "phép lạ" gì mà thuần phục ngay được con chó, nhưng ông ta giữ lời hứa, cho luôn ông Lãng con chó quý. Đó là một trong những chuyện ông Lãng thú vị nhất. "Sau vụ đó, tụi nó rất ngán tôi". "Đó là bí quyết của riêng ông ?", tôi hỏi. Ông Lãng nói: "Không. Nghề đó, mấy thằng trộm chó chuyên nghiệp đều biết cả".


Tôi tò mò: "Con bulldog đó sau này ra sao?". Ông Lãng: "Tôi nuôi nó 1 năm để... lấy tiếng. Sau đó tôi bán cho Nguyễn Thế Hùng, con trai của chủ tiệm vàng Nguyễn Thế Tài. Nguyễn Thế Hùng đã trả cho tôi 400 ngàn đồng, tương đương với gần 200 lượng vàng. Tuy Nguyễn Cao Kỳ cho không tôi con chó, nhưng tôi nhờ ơn cụ Đễ nên khi dắt con chó, tôi đã cho cụ 200 ngàn".


Ông Lãng đã tạo được một cái "tiếng", lớn lắm. Trong nhà ông, lúc nhiều, có đến hơn 40 con chó. Ông có nhà ngoài xa lộ, diện tích khoảng 1.000m2. Nhà đó ông biến thành một trại chó, đó là trại Văn Lang - trại chó đầu tiên ở Sài Gòn...


Bí quyết nuôi chó


Người ta có thể chửi "Đồ chó mất dạy", nhưng nếu chửi "Đồ chó phản bội" thì thật là oan cho con chó. Bởi con chó không bao giờ phản bội. Trung thành là một phẩm chất vĩ đại của con người, là đức tính không thể thiếu của những người có nhân cách lớn, của các bậc quân tử. Kẻ tiểu nhân không có đức tính đó. Nhưng trung thành là một đức tính cố hữu, bất di bất dịch, là bản tính của con chó, không có ngoại lệ.


Con chó không bao giờ bỏ chủ. Nếu chủ gặp gian nguy, con chó bao giờ cũng liều mình cứu chủ. Vì chủ, nhiều con chó đã xả thân. Khi chủ chết, nhiều con chó ra mộ nhịn ăn chết theo chủ, đó là chuyện thường xảy ra. Cổ kim đông tây đều có những con chó như vậy. Đó là những tấm gương tiết liệt lay động lòng người. Theo ông Lãng, nếu nuôi "đúng cách", thì con chó nào cũng có thể là một tấm gương tiết liệt. Không cứ gì berger, boxer hay bulldog, một con chó Nhật nuôi làm cảnh cũng sẵn sàng xả thân cứu chủ. Không phải ngẫu nhiên mà trẻ em bao giờ cũng thân thiện, gần gũi với những con chó. Là bởi tâm hồn các em trong trẻo, "tính bản thiện", có lẽ là như vậy.


Ông Lãng kể, vào đúng ngày Sài Gòn giải phóng (30/4/1975), lúc đó nhà ông ở 89 Nguyễn Đình Chiểu. Ông ngồi trong nhà nhìn ra đường, đang trong cảnh hỗn loạn, ông thấy một "thằng nhỏ" ôm một con chó. Đó là con Boston, mình nhỏ, đầu tròn quay, mặt xệ, rất đẹp. Ngoài đường đang bị kẹt xe, ông chạy xuống gặp cậu bé, trầm trồ: "Em có con chó đẹp quá". Câu bé nhìn ông: "Anh có mua không ?". Ông đã mua con chó đó. Ông bảo nó là một con chó rất đặc biệt. Đứa con trai thứ 2 của ông đã nuôi nó suốt 10 năm, đến năm 1984, con trai ông đi nước ngoài. Trước khi đi, con trai ông đã đem con chó sang bên Tân Thuận cho bạn của mình. Từ nhà ông sang Tân Thuận khoảng 6-7 km, qua 3-4 cây cầu. Con chó được bỏ vào một cái giỏ đệm bịt kín mang sang bên đó. Điều lạ lùng là ngay sáng hôm sau, cả nhà ông vừa thức dậy đã nghe tiếng con chó "ẳng ẳng" trước cửa. Nó đã về, không biết bằng cách nào. Đó là một sự bí ẩn. Và ông đã tiếp tục nuôi nó cho đến năm 1986, khi nó 15-16 tuổi. Một con chó mà 15-16 tuổi thì già bằng con người ở tuổi 80. Con chó chưa chết, nhưng đã bị mù, sống rất khổ sở. Ông Lãng đã đưa nó đến bác sĩ thú y tiêm cho nó một mũi thuốc ngủ cho nó được yên giấc vĩnh viễn. Bây giờ kể về con chó đó, đôi mắt ông Lãng rơm rớm nước.


Trở lại chuyện nuôi chó "đúng cách". "Như thế nào là đúng cách ?", tôi hỏi ông. Ông hỏi lại: "Một con berger hoặc một con boxer có khi thấy chủ chết mà không cứu, nhưng một con chó cảnh lại có thể xả thân cứu chủ. Anh có biết vì sao không ?". Tôi nói tôi không biết. Ông Lãng nói tiếp: "Là vì người được gọi là chủ đó thực ra không phải là chủ nó. Anh ta là chủ nhưng anh ta không chăm sóc nó mà giao cho người làm, giao cho "đứa ở" chăm sóc nó. Chó nên đối với con chó, cái anh người làm kia mới là chủ của nó. Nuôi kiểu đó là nuôi không đúng cách. Nuôi như vậy khiến cho con chó bị nhầm chủ. Nuôi đúng cách là người chủ phải trực tiếp chăm sóc nó, trực tiếp cho nó ăn, trực tiếp tắm cho nó, vuốt ve nó, nói chuyện với nó, trực tiếp huấn luyện nó làm chuyện này chuyện kia...". Ông bảo, những người sang trọng "nhà lầu xe hơi" ở Sài Gòn hồi đó phần lớn chỉ muốn sở hữu một con chó "dòng dõi" để làm cảnh cho sang, chứ rất ít người biết cách làm người chủ thực sự của con chó. Làm người chủ thực sự của con chó là phải làm chính cái việc của người làm, của "đứa ở", mà việc đó những kẻ "trưởng giả học làm sang" không có khả năng làm được. Bởi vậy những con chó sang trọng mà họ nuôi thực ra chỉ là những con chó kiểng. Chính vì vậy mới có một thực tế "nuôi chó giữ nhà để làm kiểng, nuôi chó kiểng để giữ nhà".


"Những con chó của ông được huấn luyện như thế nào ?", tôi thắc mắc. Ông Lãng nói: "Hồi chế độ Sài Gòn cũ chỉ có Trung tâm huấn luyện quân khuyển là huấn luyện chó. Nhưng chó nuôi không ai huấn luyện kiểu quân sự. Mãi đến năm 1972, lần đầu tiên có một trại huấn luyện chó. Trại đó do ông Trương Văn Bê mở. Ông Bê là chuẩn úy, trước đây huấn luyện thú cho Ngô Đình Diệm, chuyên săn sóc thú trong dinh Độc Lập. Khi sắp giải ngũ, tôi cho ông ta mượn mấy bộ đồ để huấn luyện chó, đồ đó gọi là "đồ chó cắn". Ông ta mượn một chỗ để mở trại. Nhiều người đã mang chó đến cho ông ta dạy". "Còn những con chó của ông, ai dạy chúng ?". "Chó của tôi do tôi tự dạy. Từ chuyện nằm, ngồi, đi, đứng, cắn... trở đi đều do tôi dạy. Tùy theo loại chó mà dạy bằng tiếng Việt, tiếng Anh hay tiếng Pháp. Có lần tôi mua được con Sun, là con chó Đức. Nó chỉ hiểu được tiếng Đức thôi, nên phải học tiếng Đức để dạy nó, tất nhiên học tiếng Đức đủ để dạy chó thôi. Dù dạy chó theo kiểu gì cũng phải để cho con chó phát triển bản tính tự nhiên của nó. Điều quan trọng là không cho chó của mình làm quen với người lạ. Chó thì chỉ có một chủ thôi". "Thế những con chó được bán đi, làm sao nó nhận được chủ mới ?". "Người chủ mới phải làm lại từ đầu, phải trực tiếp chăm sóc cho đến khi tự nó thừa nhận anh là chủ nó...".


Ông Lãng là một người yêu mến chó vô bờ bến. Chính vì niềm say mê đó mà ông đã làm quen một nhân vật quan trọng...


(Trích ký sự Câu chuyện ly kỳ của người nuôi chó số 1 Sài Gòn, kỳ 1, 2, 3,

đăng trên Thanh Niên 2004)